THẨM MỸ MÁY VÀ CÂU HỎI VỀ BẢN CHẤT NGHỆ THUẬT: TÁC PHẨM DO TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TẠO SINH NHÌN TỪ MỸ HỌC KANT, HEGEL VÀ MỸ HỌC ĐƯƠNG ĐẠI

Abstract

Sự bùng nổ của các hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo sinh đặt lại câu hỏi nền tảng của mỹ học: tác phẩm do máy sinh ra có phải là nghệ thuật? Bài viết phân tích vấn đề này từ mỹ học Kant với học thuyết thiên tài, mỹ học Hegel với quan niệm nghệ thuật là sự biểu hiện cảm tính của tinh thần, và các lý thuyết đương đại của Danto, Dickie, Levinson. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất bốn tiêu chí xác định tư cách nghệ thuật khi tác giả là máy, đồng thời lập luận rằng sản phẩm tạo sinh chỉ trở thành nghệ thuật trong một quan hệ ý hướng và định chế do con người kiến tạo.